W tym roku mija 70 lat od odkrycia RSV, czyli syncytialnego wirusa oddechowego. Od 2 do 6 listopada trwa międzynarodowy RSV Awareness Week. Kaszel, katar, ból gardła – wygląda jak zwykła infekcja. U seniorów i osób z chorobami przewlekłymi może to jednak być RSV, czyli syncytialny wirus oddechowy. U dorosłych rzadko wykonuje się testy w kierunku RSV, dlatego łatwo przeoczyć zakażenie.
RSV kojarzy się głównie z niemowlętami, ale stanowi istotne zagrożenie także dla seniorów i osób z chorobami przewlekłymi. Zakażenie może prowadzić do zapalenia płuc, zaostrzenia chorób serca, płuc czy cukrzycy, hospitalizacji i pogorszenia samodzielności.
U osób starszych zakażenie RSV może prowadzić do zapalenia oskrzeli lub płuc, duszności i pogorszenia ogólnego stanu zdrowia. Infekcja może także zaostrzyć choroby współistniejące, m.in. niewydolność serca, chorobę wieńcową, POChP czy cukrzycę. Dla pacjenta może to oznaczać konieczność hospitalizacji, dłuższą rekonwalescencję i trudniejszy powrót do wcześniejszej sprawności.
W sezonie 2025/2026 w Polsce zarejestrowano 278 hospitalizacji osób w wieku 65 lat i starszych z RSV jako rozpoznaniem głównym, czyli 3,5 na 100 tys. osób w tej grupie wieku. U seniorów zakażenie często kryje się za zaostrzeniem choroby serca czy płuc, a testy w kierunku RSV wciąż wykonuje się rzadko.
Dane NFZ obejmują hospitalizacje, w których RSV wpisano jako główną przyczynę pobytu w szpitalu. Tymczasem u seniorów zakażenie często kryje się za zaostrzeniem choroby serca czy płuc. Prawie 1 na 5 hospitalizowanych osób z RSV w wieku 60+ wymagało leczenia na OIOM-ie lub wentylacji mechanicznej albo zmarło podczas hospitalizacji (USA). Rzeczywista skala problemu u dorosłych może być niedoszacowana z powodu ograniczeń diagnostycznych i sposobu kodowania hospitalizacji. W ostatnich sezonach szczyty zgłaszanych zachorowań w Polsce przypadały na luty lub marzec, ale termin i nasilenie fali mogą się zmieniać.
Jak się chronić?
- Szczepienie przeciw RSV jest ważnym elementem profilaktyki seniorów i dorosłych ze zwiększonym ryzykiem ciężkiego przebiegu zakażenia.
- Program Szczepień Ochronnych na rok 2027 zaleca szczepienie przeciw RSV każdemu od ukończenia 50. roku życia.
- Szczepienie jest bezpłatne dla osób w wieku 65 lat i starszych na podstawie recepty z odpowiednim uprawnieniem, a dla osób w wieku 60–64 lata dostępne z 50% odpłatnością – w przypadku szczepień objętych refundacją.
- Kobiety w ciąży mogą skorzystać z bezpłatnego szczepienia, które służy biernej ochronie niemowlęcia w pierwszych sześciu miesiącach życia; termin ustala lekarz.
W badaniu osób w wieku 60+ ochrona przed hospitalizacją z powodu choroby układu oddechowego związanej z RSV utrzymywała się także w trzecim sezonie po szczepieniu. Szczepienie przeciw RSV może być podane podczas tej samej wizyty co szczepienie przeciw grypie lub COVID-19. Decyzję podejmuje osoba kwalifikująca do szczepienia zależy od stosowanych preparatów, aktualnych zaleceń. Szczepienie można wykonać w punkcie szczepień POZ lub w aptecznym punkcie szczepień, po kwalifikacji.
Dziel się wiedzą, nie wirusem – porozmawiaj o RSV z bliskimi.
